سلام
در سالهای اخیر کشت با ادوات مکانیزه به خصوص خطی کار مورد توجه وزارت کشاورزی قرار گرفته است.
وزارت کشاورزی با تخصیص کود بیشتر به اراضی کشت شده با خطی کار و توصیه های ترویجی سعی می کند استفاده از این دستگاه ها را در بین کشاورزان مرسوم کند.
این سیاست در بعضی از مناطق جواب داده و به خوبی اجرا شده است.
اما در بعضی مناطق علارقم مدت زیادی که از ورود دستگاه های خطی کار به بخش کشاورزی گذشته است هنوز رغبتی بین کشاورزان برای استفاده و یا خرید وجود ندارد.
در این مناطق بعضا کشاورزان در مقابل کشت با خطی کار مقاومت کرده و مشوق هایی نظیر کود بیشتر و .... نیز نتوانسته است تاثیری بر نگرش انها داشته باشد.
اما یک سوال ،
علت این مقاومت چیست؟مگرنه اینست که استفاده از وسایل جدید و روزامد و حرکت به سمت مکانیزاسیون باعث پیشرفت بخش و افزایش محصول ، کاهش هزینه و درنهایت سود بیشتر میشود؟
در جواب این پرسش بایستی عرض کنم که متاسفانه حق با کشاورزان است.
به شخصه تجربه کشت با این وسایل را دارم و یکی از اولین خریداران ان در استان خود بودم و باید عرض کنم که خیلی راغب به استفاده از ان نیستم.
اما مزایا و معایب این وسیله.
مزایا :
۱- کاهش میزان بذر مصرفی .(به صورتی که در روش سنتی 300-250 کیلو بذر در هکتار برای گندم مصرف میشود و در کشت با خطی کار 200-180 کیلو بذر.)
۲- کاهش عملیات کاشت.(در خطی کار توام با کودکار کاهش عملیات کاشت از 3 نوبت به یک نوبت و در انواع بدون کودکار از 2 نوبت به 1 نوبت تردد تراکتور در سطح مزرعه.)
۳- یکنواختی در سبز شدن بذر

اما معایب :
برای کشت با خطی کار ، خاک بایستی در بهترین وضعیت از نظر وجود کلوخه و... باشد.مطمئن باشید اگر خاک مزرعه مورد نظر به درستی خاکورزی نشده باشد بذور تماما بر روی خاک خواهند ماند.
برای خاک ورزی ایده ال و رساندن مزرعه به حدی که کار دستگاه بر روی آن بدون مشکل صورت گیرد در بسیاری از اراضی مشکل وجود دارد .وضعیت مطلوب خاکورزی را نمیتوان با دیسک زدن و یا استفاده از کلوخ شکن به وجود اورد.
تنها راه به وجود اوردن ان ، شخم در تاریخ مناسب است که با توجه به اوضاع جوی ممکن است یک سال امکان پذیر باشد و سال دیگر خیر.
بهترین وضعیت خاک برای کاشت با خطی کار این است که بزرگترین کلوخه زمین به اندازه گردو باشد.
کشاورزان و کارشناسان عزیز میدانند که به وجود اوردن این شرایط در بسیاری از اراضی چقدر مشکل است.
جواب سوالی را که در ابتدا مطرح شد را میتوان تا همین جا بیان کرد.
از انجایی که شرایط گفته شده از نظر خاک ورزی معمولا در بسیاری از اراضی ایجاد نمیشود.کشت با استفاده از خطی کار در انها با توجه به شرایط جوی ممکن است نتایج نامطلوبی در داشته باشد.
و خاطره بد از این کار باعث خواهد شد تا کشاورز در سنوات بعدی از ادامه کشت مکانیزه خودداری کند.
اما آیا همه دنیا با برخورد با این مشکل متوقف شدند؟
پاسخ این است که خیر.
با ساخت کمبینات این مشکل مدت هاست در کشورهای صنعتی حل شده است.
چرا که برخی انواع کمبینات ها قادرند در اراضی شخم نشده هم بذر بکارند!!
وجود مکانیزمی تحت عنوان سیکلوتیلر که در کمبینات به کار گرفته شده است باعث میشود تا قبل از رسیدن واحد های کارنده ، خاک توسط وسیله ای که گفته شد به حالت پودر دراید .در این حالت بزرگترین کلوخه زمین به زحمت از یک گردو بزرگتر است.

باید گفت که دستگاه های کمبینات هم اکنون در ایران موجود اند اما مشکلاتی در خرید انها به واسطه قیمت زیاد (30-25 میلیون تومان) و نیاز به تراکتور سنگین وجود دارد که به حمایت همه جانبه دولت برای ترویج آن احتیاج است که ظاهرا در حال حاضر اقدامات چشمگیری در این زمینه انجام نشده است.

اما ایا استفاده از خطی کار بایستی متوقف شود؟
به نظر این حقیر در برخی اراضی که خاکورزی مناسب صورت نگرفته و دستگاه خطی کار نمیتواند کارکرد مناسبی داشته باشد واقعا باید استفاده از ان را متوقف نمود و در سایر اراضی همچنان امکان استفاده از ان وجود دارد.
قطعا ترویج استفاده از دستگاه فوق به هر قیمت به منظور بالا بردن مقطعی آمار کشت مکانیزه در دراز مدت ، آثار سویی بر کل مبحث مکانیزاسیون در بین کشاورزان خواهد داشت.
گرچه از مطالب فوق نباید برداشت شود که خطی کار وسیله مناسبی نیست.
اما باید این مسئله را قبول کرد که استفاده از وسایل روزامد به مراتب با نتایج بهتری روبروست.
دوستی در مورد ترویج استفاده از کمبینات پرسیده اند که انشاالله در پست های آینده به ان مبحث خواهیم پرداخت .
موفق باشید